Makaleler
Tedavi Neden Epikrize Göre Başlar? Diyalizde Tedavi Neden Bir Anda Değişmez?
Tedavi için yeni başladığınız bir merkezde hekim, diyalize sizin getirdiğiniz epikrizdeki reçeteye göre başlar. Bu ilgisizlik değil, güvenliğiniz içindir. Sizi tanımayan bir hekimin ilk seansta tedaviyi değiştirmesi ciddi riskler doğurabilir. Değişiklikler, hekim sizi tanıdıkça adım adım yapılır.
Diyalizde Hasta Hakları: Bir Sorun Yaşadığınızda Ne Yapmalısınız?
Diyaliz hastası olarak bilgi alma, tıbbi kayıtlarınızı görme, tedaviyi reddetme ve merkez değiştirme haklarınız var. Bir sorun yaşadığınızda önce merkezle konuşmak, çözülmezse yazılı başvuru yapmak, gerekirse hasta hakları birimine, il sağlık müdürlüğüne ya da SABİM 184'e başvurmak en sonuç alıcı yoldur.
Başka Bir Merkezde Diyaliz: Tatilde, Şehir Değiştirirken ya da Merkez Değiştirirken
Diyaliz hastası tatile gidebilir, şehir değiştirebilir, merkezini değiştirebilir. Bunun için önceden yer ayırtmanız, yanınızda doğru belgeleri götürmeniz ve seans günlerinizi aksatmamanız gerekir. Bu yazıda adım adım nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.
Diyaliz Merkezi Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?
İyi bir diyaliz merkezini tabeladan ya da yorumlardan anlamak zor. Suyun nasıl arıtıldığına, hepatit ayrımına, seans süresine ve sorularınıza nasıl cevap verildiğine bakın. Merkezi seçmeden önce ziyaret edin, bu yazıdaki soruları sorun.
Diyalizde Demir Tedavisi: PIVOTAL Çalışması Neyi Değiştirdi?
Diyaliz hastalarında kansızlık neredeyse kaçınılmazdır. İngiltere'de 2.141 hastayla yapılan PIVOTAL çalışması, damardan demirin daha cömert ve düzenli verilmesinin hem güvenli olduğunu hem de kan yapıcı iğne ihtiyacını azalttığını gösterdi.
Seans Koltuğunda Pedal: Diyaliz Sırasında Egzersiz İşe Yarıyor mu?
Almanya'da 21 merkezde yapılan büyük bir çalışma, seans sırasında yapılan egzersizin hastaların gücünü ve yürüme mesafesini artırdığını, hastanede kalınan günleri azalttığını gösterdi. Kimler yapabilir, nelere dikkat edilmeli?
Domuz Böbreği İnsana Nakledildi: Nerede Kaldık, Hastaya Ne Zaman Ulaşır?
Genetik olarak düzenlenmiş domuz böbrekleri artık yaşayan hastalara nakledildi, biri 271 gün diyalizsiz yaşattı. ABD'de ilk resmi klinik çalışmalar başladı. Bilim ne kadar ilerledi, önünde hangi engeller var, bekleme listesindeki hasta için bu ne anlama geliyor?
İdrarda Köpük, İdrarda Kan: Böbrek Ne Zaman Alarm Verir?
Her köpüklü idrar hastalık değildir, her kırmızı idrar da kan değildir. Ama bazen bu iki işaret, böbrek süzgecinin hasar gördüğünü yıllar önceden haber verir. Hangi durumda beklemeden hekime gitmek gerekir, hangi tahliller yapılır?
Polikistik Böbrek Hastalığı: Ailede Varsa Ne Yapmalı?
Polikistik böbrek hastalığı en sık görülen kalıtsal böbrek hastalığıdır ve anne ya da babadan çocuğa yarı yarıya geçer. Belirtileri neler, aile bireyleri ne zaman taranmalı, hastalığı yavaşlatmak için bugün neler yapabiliyoruz?
Şeker İlacı Böbreği Nasıl Korudu? SGLT2 İlaçları ve Büyük Çalışmalar
Şeker ilacı olarak başlayan SGLT2 inhibitörleri, büyük çalışmalarda şeker hastası olsun olmasın böbrek hastalığının ilerlemesini belirgin şekilde yavaşlattı. DAPA-CKD ve EMPA-KIDNEY ne buldu, kimler için uygun, nelere dikkat etmek gerekir?
Kreatinin ve eGFR: Tahlil Kâğıdınızdaki Böbrek Değerlerini Okumak
Kreatinin biraz yüksek çıktı diye panik mi, "bir şey yok" diye rahatlık mı? Tahlil kâğıdındaki kreatinin, eGFR ve idrar albümini ne anlatır, böbrek hastalığının evreleri nasıl belirlenir, hangi durumda beklemeden hekime gitmek gerekir?
Hemodiafiltrasyon Ömrü Uzatır mı? CONVINCE Çalışması Ne Söylüyor?
Avrupa'da 1.360 hastayla yapılan CONVINCE çalışması, yüksek hacimli hemodiafiltrasyonun standart hemodiyalize göre ölüm riskini azalttığını gösterdi. Çalışma ne buldu, sınırları neler, Türkiye'deki hasta için ne anlama geliyor?
Ağrı Kesiciler ve Böbrek: Diyaliz Hastası Hangisini, Ne Kadar Almalı?
Diyaliz hastalarında bel, kalça ve diz ağrılarının çoğu kemikten gelir. Hangi ağrı kesici daha güvenli, hangisi kalan böbreği ve mideyi yorar, ağrının asıl kaynağıyla nasıl uğraşırız? Muayenede anlattıklarımı yazdım.
Diyalizde Kaşıntı: Önce Fosfor, Sonra Cilt
Diyaliz hastalarında kaşıntının en sık sebebi yüksek fosfor ve buna eşlik eden cilt kuruluğu. Tedaviye nereden başladığımızı, banyoda ve günlük hayatta nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyorum.
Fosfor Tuzağı: Az Yemek Değil, Doğru Yemek
Hiçbir şey yemiyorum, sadece çorba içiyorum." Fosfor çoğu zaman masum sandığımız yiyeceklerde saklanır. Nerede saklandığını ve fosfor ilacının neden yemekle birlikte alınması gerektiğini anlatıyorum.
Susuzlukla Başa Çıkmak: Suyu Kesmeden Dengeyi Bulmak
Diyalizde sıvı kısıtlaması en zor kurallardan biri. Susuzluğu azaltmanın yollarını, günlük sıvı sınırını ve en çok gözden kaçan sıvı kaynağını anlatıyorum.
Seans Sonunda Bacaklarınız Neden Tutuluyor? Diyalizde Kramp
Kramp, özellikle seansın son saatinde sık görülür ve çoğu zaman fazla alınan kiloyla ilişkilidir. Seansta ne yaptığımızı, evde ne yapabileceğinizi ve şekerle bağlantısını anlatıyorum.
Seansta Tansiyonunuz Düşüyorsa: Neden Olur, Ne Yaparız?
Diyaliz sırasında tansiyon düşmesi sık görülür ve çoğu zaman önceden haber verir. Bu işaretleri, seansta ne yaptığımızı ve iki seans arasında sizin neler yapabileceğinizi anlatıyorum.
Anti-HBs Seviyeniz Düştü mü? Diyalizde Hepatit B Aşısı Rehberi
Diyaliz hastalarında hepatit B aşısı neden daha yüksek dozda yapılır, Anti-HBs ne anlatır, değer düşünce ne olur? Tahlil kağıdınızdaki o sayıyı birlikte okuyalım.
Tansiyon İlacını Neden Bırakmamalısınız? Yüksek Tansiyon Böbreği Nasıl Yorar
Yüksek tansiyon, diyabetten sonra böbrek yetmezliğinin en sık nedeni. Üstelik sessiz ilerler. Tansiyonun böbreğe ne yaptığını, ilacı bırakmanın bedelini ve evde neler yapabileceğinizi anlatıyoruz.
Zayıflama İğnesi Böbreği de Korur mu? Semaglutid ve FLOW Çalışması
Ozempic adıyla bilinen semaglutid, diyabeti olan böbrek hastalarında böbrek kaybını yavaşlattı. FLOW çalışması ne buldu, kimler için geçerli, diyaliz hastaları için ne anlama geliyor?
Diyalizde Meyve: Hangisinden Ne Kadar Yiyebilirsiniz?
Yaz ve kış meyvelerinden günde ne kadar yenebileceğini, bir diyaliz hekiminin hastalarına verdiği porsiyonlarla anlatıyoruz. Bir de çoğu kişinin hiç düşünmediği konu var: meyveyle birlikte içilen su.
Potasyum Masum Değil: Diyalizde Meyve, Sebze ve Muz Efsanesi
Böbrekler çalışmayınca potasyum vücutta birikir ve kalbin ritmini bozabilir. Hangi besinlerde saklandığını, yazın ve kışın nelere dikkat etmek gerektiğini ve mutfakta potasyumu azaltmanın yollarını anlatıyoruz.
Yapay Böbrekte Yeni Adım: Ne Oldu, Hastaya Ne Zaman Ulaşır?
Vücuda yerleştirilen bir diyaliz cihazı FDA'dan "çığır açan cihaz" statüsü aldı. Bu ne demek, ne demek değil? Dünyadaki yapay böbrek çalışmalarının gerçek durumu.
Fistül Bakımı: O Kol Artık Senin Can Damarın
Fistül, hemodiyaliz hastasının en değerli damarı. Her gün birkaç dakikalık kontrol ve birkaç basit alışkanlık onu yıllarca çalışır tutar. Neye dikkat etmeli, ne zaman hemen haber vermeli?
Diyabet Böbreğe Sessiz Gelir: Erken Uyarıyı Nasıl Yakalarız?
Şeker hastalığına bağlı böbrek hasarı yıllarca belirti vermeden ilerler. Oysa onu erken yakalayan basit bir idrar testi bugün var. Yeni biyobelirteçler neler vaat ediyor, ama asıl önce ne yapmalı?
Türkiye'de Organ Nakli Bekleme Listesi Nasıl İşler? Sıra Kimde, Neye Göre?
Türkiye'de 25 binden fazla kişi böbrek bekliyor. Listeye nasıl girilir, kadavradan çıkan bir böbrek kime ve neye göre verilir? Sistemi sade bir dille anlattım
Diyaliz Yeterliliğin Ölçüsü: Kt/V Nedir, Neden Önemlidir?
Diyaliz seansından gerçekten ne kadar yararlandığını anlatan Kt/V değeri — ne olmalı, düşükse ne yaparsın?