Aylık ya da yıllık tahlil sonuçlarınızda "Anti-HBs" diye bir satır görüyorsunuz. Yanında bir sayı, bazen de bir uyarı. Bu sayı hepatit B'ye karşı ne kadar korunduğunuzu gösterir. Diyaliz hastası için de sıradan bir değer değildir.

Diyaliz hastası neden hepatit B'ye karşı korunmalı?

Hepatit B, kan yoluyla bulaşan ve karaciğere yerleşen bir virüstür. Diyaliz tedavisinde kan vücut dışına çıkıp makineden geçtiği için diyaliz merkezleri bu virüs açısından özel önlem gerektiren yerlerdir. Hepatit B virüsü yüzeylerde günlerce canlı kalabilir. Merkezlerde sıkı temizlik ve ayrım kuralları uygulanır, ama en güçlü koruma hastanın kendi bağışıklığıdır.

Anti-HBs ne demek?

Anti-HBs, vücudunuzun hepatit B'ye karşı ürettiği koruyucu antikordur. Aşıdan sonra ya da geçirilmiş bir enfeksiyondan sonra oluşur.

Genel kural şu: değer 10 mIU/mL ve üzerindeyse korunuyorsunuz demektir. 10'un altındaysa koruma yetersizdir.

Diyaliz hastasında aşı neden farklı?

Böbrek yetmezliğinde bağışıklık sistemi daha zayıf çalışır. Sağlıklı insanların neredeyse tamamı hepatit B aşısına iyi yanıt verirken, diyaliz hastalarında bu oran belirgin şekilde düşüktür. Bu yüzden diyaliz hastalarına aşı daha yüksek dozda ve çoğu zaman daha fazla sayıda yapılır.

Aşı serisi tamamlandıktan bir iki ay sonra Anti-HBs bakılır. Değer 10'un üzerine çıktıysa aşı tutmuş demektir. Çıkmadıysa aşı serisi bir kez daha tekrarlanır. İkinci seriden sonra da yanıt alınamayan hastalar "aşıya yanıtsız" kabul edilir. Bu hastalar hepatit B açısından daha sık tahlille takip edilir.

Bir not daha: aşı ne kadar erken yapılırsa yanıt o kadar iyi olur. Böbrek hastalığınız ilerliyor ama henüz diyalize başlamadıysanız, aşı için en doğru zaman şimdidir.

Değer düşerse ne olur?

Aşıya yanıt veren hastalarda bile Anti-HBs yıllar içinde yavaş yavaş düşer. Diyaliz hastalarında bu düşüş daha hızlıdır. Bu yüzden Anti-HBs yılda en az bir kez kontrol edilir.

Değer 10'un altına düştüyse paniğe gerek yok. Tek doz rapel aşı yapılır ve koruma genellikle yeniden sağlanır. Yapmanız gereken tek şey, tahlil sonucunu ve rapel tarihini takip etmek.

Siz ne yapmalısınız?

Aşı kartınızı ya da aşı tarihlerinizi bir yerde saklayın. Merkez değiştirirseniz bu bilgiyi yanınızda götürün.

Tahlil sonuçlarınızda Anti-HBs değerinizi sorun. "Korunuyor muyum?" sorusu diyaliz ekibinize sorabileceğiniz en yerinde sorulardan biridir.

Rapel aşı önerildiyse ertelemeyin. Tek bir doz, sizi ve aynı salonu paylaştığınız diğer hastaları korur.

Son söz

Anti-HBs, tahlil kağıdındaki birçok satırdan sadece biri gibi görünür. Ama arkasında koca bir koruma sistemi var. Sayıyı bilin, tarihini takip edin, gerisini ekibinizle birlikte halledin.